محسن – NLP علم تغییر و رسیدن به اهداف

سال گذشته یکی از بهترین سمینارهایی که رفتم سمینار «تغییری برای شروع بود». در این سمینار دکتر کوروش معدلی که یکی از شاگردان خوب بنیان گذاران علم NLP در جهان بودند در خصوص NLP صحبت‌های قابل توجهی داشتند که سعی میکنم به صورت خلاصه صحبت‌های این استاد عزیز رو بیان کنم.

NLP چیست؟

NLP مخفف Neuro-linguistic programming یا برنامه ریزی عصبی و کلامی است. ان‌ال‌پی رو علم تغییر یا علم برنامه ریزی هم میدونند.

فروید (بنیانگذار روانکاوی) معتقد بود که ۸۰ درصد رفتارهای ما ناآگانه است و تنها ۲۰ درصد رفتارهای ما را رفتارهای آگاهانه تشکیل می‌دهد. و همچنین نتیجه بررسی بنیانگذاران علم NLP آقایان بندلر و گریندر این بود که  افراد موفق از طریق برنامه ریزی ناخودآگاهشون تونستن از دیگران متمایز باشن و به موفقیت برسند و همینطور افرادی که موفق نبودند هم به خاطر ناخودآگاهشون نتونستن به موفقیت دست پیدا کنند.

یکی از مثال‌هایی که برای علم NLP هست اینه که قطعا برای شما پیش اومده که اراده کنید ساعت ۵ صبح برای انجام کاری از خواب بیدار بشید و به صورت ناخودآگاه و بدون اینکه ساعت گذاشته باشید همون ساعت بیدار شدید. و همین اتفاق نشون میده که همه ما به نحوی ان‌ال‌پیست هستیم.

زمینه‌هایی که میشه از ان‌ال‌پی برای بهبود اونها بهره گرفت «ارتباطات»، «هدف گذاری» و «رفع موانع ذهنی» هستند.

یک مثال از برنامه ریزی غلط ذهن در مدرسه

یکی از باورهای غلطی که در عدم رسیدن به موفقیت مالی نقش داره و از کودکی ما رو همراهی میکنه موضوع انشاء دوره دبستان با عنوان «علم بهتر است یا ثروت» است. این صحبت‌ها روی سیستم عصبی دانش آموز تأثیر می‌گذارند و بعد معلم دلایل متعددی میاره که علم بهتر از ثروت هستش، و در ذهن کودک هم این برنامه ریزی انجام میشه که علم بهتر است.

اهداف ما چگونه شکل میگیرند؟

قبلا هم در یکی از نوشته‌هام راجعب هرم مازلو گفته بودم و اینکه نیازهای ما از کف هرم شکل میگیره و به ترتیب بعد از برطرف شدن هر پله نیازهای پله بعدی در ما شکل میگیره. البته قبلا هم توضیح دادم که انتقاداتی در خصوص هرم مازلو هست.

mazlo-pyramid-farsi-full-size

 

با کلیک کردن روی این هرم میتونید تصویر بزرگ‌ترش رو ببینید.

ما با بررسی دارایی‌هامون در این هرم میتونیم تخمین بزنیم که در کدوم پله از این هرم هستیم و آیا اهداف ما بلندپروازانه هست یا خیر؟ و اگر هست کدام پیش نیازها باید مرتفع شوند تا ما بتونیم به هدفمون برسیم.

نکته‌ای که دکتر معدلی گفت و برام جالب بود این بودکه میگفت برای ذهن ناخودآگاه ما فرقی نمیکنه که ما یک نون سنگک برشته میخواهیم یا یک ماشین بنز. فقط برنامه رسیدن به هدف در هر کدوم فرق میکنه.

اقدام

بعد از تعیین هدف از روی هرم مازلو باید اقدام کرد. بدون اقدام هیچ اتفاقی شکل نمیگیره. مثلا تصور کنید که ماشین شما خراب شده و توی پارکینگ افتاده. اگر اقدام نکنیم ، با تصویر سازی ذهنی ماشین درست نمیشه. باید اقدام کنیم. باید یک مکانیک بیاریم و یا ماشین رو به یک تعمیرگاه ببریم.

از تو حرکت و از خدا برکت

تغییرات در کجا قراره شکل بگیره؟

HILTS
هرم دیلتز – رابرت دیلتز

آقای رابرت دیلتز هرمی رو به اسم هرم دیلتز ترسیم میکنه که نشون میده تغییراتی که شما میخواهید شکل بدید در کجا قراره اتفاق بیوفته

  • محیط : کار رو عوض کنیم، از خانه پدر بیایم بیرون و مستقل بشیم – میخواهیم صاحب خانواده بشیم
  • رفتار: وقتی تصمیم میگیرید ادامه تحصیل بدید رفتار شما شبیه رفتار یک دانشجو می‌شود. من نمیتوم تمام برنامه‌های شبکه‌های مختلف تلویزیون رو ببینم و در کارم هم موفق باشم. طبیعی است که وقتی یک هدف شغلی یا خانوادگی برای خودتون در نظر میگیرید یه سری رفتارها در شما شکل میگیره که منجر میشه به اون هدف برسید.
  • توانایی ها یا قابلیت‌ها: مثلا من اگه میخوام راننده تاکسی بشم باید گواهی نامه بگیرم. اگر مدیر یک سازمان هستم باید اطلاعات نوین و به روز رو برای مدیریت سازمان کسب کنم.
  • باورها و ارزشها: مثلا یکی میگه در تهران نمیشه پولدار شد.
    • هر زمان و هر مکان درش فرصت‌های طلایی نهفته. فقط باید فکر کنیم. یک باور غلط میتونه این فرصت‌ها رو از ما بگیره.
    • ارزش غلط: فردی میگفت پول چرک کف دسته! خوب آیا با این ارزش کسی میتونه ثروتمند بشه؟
    • گاهی ارزش‌های ما در تضاد هست و اجازه پیشرفت به ما نمیده. مثلا به یه آقایی گفتن تو وقتی ازدواج کردی باید تا میتونی برای زن و بچه‌ات وقت بذاری – اگر این فرد رو به همین حالت رها کنیم میبینیم ازدواج کرده و همیشه تو خونه است. بهش میگیم برو سر کار میبینیم نمیتونه کار کنه و خودش هم نمیدونه چرا. چون در ارزش او شکل گرفته که یک مرد خوب مردیه که باید برای زن و بچه‌اش وقت بذاره. از طرف دیگه برادر این فرد بهش میگن مرد خوب مردی هست که پشتوانه مالی خوبی برای زن و بچه‌اش به وجود بیاره. حالا این فرد بزرگ میشه میره سر کار هفت روز هفته رو کار میکنه. تعطیلات عید رو کار میکنه. چون برنامه ریزی شده برای این کار. یا مثلا میگن بچه رو لوسش نکن، به شوهرت نباید رو بدی، مادر خوبی باشی برای بچه‌هات. گاهی دو تا باور غلط در فرد شکل میگیره که از یک طرف شنیده که باید وقت بذاره برای زن و بچه‌هاش و از طرف دیگه شنیده که یک پشتوانه مالی خوب باید درست کنه برای بچه‌اش. دچار مشکل میشه، وقتی میره سر کار همش فکر میکنه من دارم از زن و بچه‌ام میزنم و میام سر کار. وقتی تو خونه نشسته، با زن و بچه‌اش بازی میکنه، زن و بچه رو میبره پارک از خودش راضی نیست میگه من باید سر کار باشم. اگه امروز سر کار بودم انقدر جلو بودم. اگه سر کار میرفتم میتونستم این ماشین رو بخرم.
  • شخصیت (هویت): مثلا وقتی آدم متأهل میشه باید هویتش عوض بشه. اینکه هنوز بعد از ازدواج کسی بخواد رفیق بازی کنه نمیشه، چون این توی هویت متأهلی نیست. یک زمانی دانشجو بودیم باید یک هویتی از خودمون نشون بدیم و الان که شدیم کارمند باید هویت دیگه‌ای از خودمون نشون بدیم.

مسیر رسیدن به هدف رو ترسیم کنیم

  • ما بر اساس هرم مازلو میتونیم نیازهای خودمون رو پیدا کنیم و بر اساس اون اهدافمون رو ترسیم کنیم.
  • وقتی اهداف رو ترسیم کردیم بنویسیم که وقتی به هدف رسیدیم چه چیزهایی رو به دست میاریم؟ (اینها جزئیات انگیزشی هستند)
  • با چیزهایی که بدست میاوریم چه چیزهایی رو از دست میدیم؟ (هر چیزی هزینه داره و باید بدونیم که برای رسیدن به اهدافمون چه چیزهایی رو از دست میدیم)
  • موانع رسیدن به هدف رو شناسایی کنید.
    • موانع ذهنی: (مثال: یک نفر میخواست گوشی موبایل بخره و پول هم تو جیبش آماده بود اما یک ماه هر بار که میرفت به مغازه یا مغازه بسته بود، یا اون گوشی تموم شده بود، یا تو ترافیک میموند و.. بعد از روانکاوری مشخص میشه که این فرد در یک چاپخونه کار میکنه که در اونجا ۶ تا گوشی موبایل گم شده و ناخودآگاهش میگه اگه گوشی موبایل رو نخری بهتره. بنابراین مواقعی ناخودآگاهش بهش دستور میده گوشی بخره که امکان خریدش نباشه)
      • موانع ذهنی چیستند؟
        • جمله بندی صحیح رعایت نشده. نمیتونم مشخص کنم که دقیقا میخوام به چه چیزی برسم. به صورت محکم و مثبت بیان نشده. (مثال: من نمیخوام آدم بیچاره‌ای باشم -> این یک برنامه ریزی هست که این فرد بیچاره‌تر بشه چون ذهن انسان نفی رو نمیشناسه – شما فرض کنید که در یک مغازه میرید و میگید من لوبیا نمیخوام، برنج نمیخوام, عدس نمیخوام، نوشابه نمیخوام، آب نمیخوام… به نظرت شما اینطوری سریعتر میرسه به هدفش یا اینکه بگه آقا یه بسته آدامس بده)
        • اولویت‌بندی (یک هدف میتونه «مهم و فوری باشه» یک هدف میتونه «مهم و غیر فوری» باشه یک هدف میتونه «غیر مهم و فوری باشه» و یکی هم میتونه «غیر مهم و غیر فوری باشه») مثلا کسی میخواد ماشین بخره و نمیدونه این هدف در کدوم دسته قرار میگیره. اگر این دسته بندی رو قرار ندیم میبینیم که رسیدن به اون هدف خیلی سخت و مشکل میشه. اگر این دسته بندی‌ها رو قرار ندیم میبینیم که اهداف روزمره میان و جای اهداف اصلی ما رو میگیرن. مثلا خرید نون سنگک برشته، خرید پنیر لیقوان، خرید یک شلوار، رفتن به همایش و… همه میان جلو و من به هدف اصلی که خرید ماشین هست نمیرسم.
          • هدف مهم و فوری مثل اینه که من رفتم دکتر و بهم گفته همین الان بخواب باید عمل بشی.
          • هدف مهم و غیر فوری مثل اینه که بگم میخوام یه خونه بخرم. مهمه اما من پولش رو ندارم و باید برنامه ریزی کنم در پنج سال آینده بخرم.
          • هدف فوری و غیر مهم مثل اینه که قبض موبایل من اومده و اگه پرداخت نکنم قطع میشه.
          • هدف غیر مهم و غیر فوری مثل اینهکه من میخوام زبان روسی بخونم
        • نداشتن مطابقت با ارزش‌ها
        • فیلترینگ: ذهن ما اونچه که میخواهد رو میشنوه و اونچیزی که نمیخواد رو نمیشنوه. خیلی اوقات فرصت‌های طلایی در ذهن ما زمزمه میکنه اما ما نمیخواهیم بشنویم

پی‌نوشت: به نظرم کتاب جادوی بیان آقای دیلتز در زمینه NLP میتونه کتاب خوبی باشه. در هنگام جستجو‌هام برای تکمیل این نوشته از اینجا با این کتاب آشنا شدم

۱۴۵۷۱۸_۲۸۰x382

 

About محسن

کل چیزهایی که مینویسم نظر شخصی خودمه و هیچکدوم علمی نیست. به استثناء مطالبی که رفرنس میدم. هرگونه مخالفتی با نظریات من باعث خوشحالیه منه. چون آدم همیشه از مخالفانش چیز یاد میگیره. از موافقانش نهایتا لایک میگیره ;)

۴ comments

  1. موضوع خوبی برای نوشتن بود ازت ممنونم که یادآوری خوبی برای ما شد.

    • مرسی مستانه. حقیقتش به صورت دیگه‌ای قبلا این ماجرای NLP رو خیلی ضعیف بهش اعتقاد داشتم اما بعد از صحبت‌های دکتر معدلی خیلی جدی‌تر باورش کردم. فکر میکنم طرز بیان من خیلی ضعیف باشه، مخصوصا که آخر شب و با خستگی فراوان نوشتم.

  2. سلام محسن جان.
    سلام بچه ها…
    امروز یادم افتاد که یه سر به وبسایت بندازم.
    دیدم چقدر عاااالی و پربار شده.
    آفرین. خیلی خوبه.
    به زودی منم میام و یه چیزایی می نویسم براتون.:)
    موفق باشید…

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_bye.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_good.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_negative.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_scratch.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_wacko.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_yahoo.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_cool.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_heart.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_rose.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_smile.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_whistle3.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_yes.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_cry.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_mail.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_sad.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_unsure.gif 
http://emrooz.ir/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_wink.gif